Kültür Sanat ve Edebiyat dergisi

25/9/2008 - Dostoyevski ve Felsefe...DİREN YARDIMLI...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15

Kategori: deneme
                        
Dostoyevski ve Felsefe...

      Varoluşçuluk, nihilizm, ateizm, sosyalizm, hıristiyanlık, rasyonalizm ve idealizm... Tüm bu kavramları romanın, bir roman olarak doğasını bozmadan sorgulamayı başarmış belki de tek yazar. Yaygın kanı onu bir varoluşçu olarak göstermektir. Nietzsche kendisine hayrandı, Sartre da öyle. Ama diğer tarafta Dostoyevski sıkı bir Hegel okuruydu, Kant'ı sevmezdi ama dikkate alırdı. Jean Jacques Rousseau'dan hoşlanmaz ama etkisinden de bir türlü kurtulamadığını itiraf ederdi. Ve onun "varoluşçuluğunu" çürütecek belki de en önemli satırlar, antikahramanın ilk kez kullanıldığı ve Varoluşçuların kutsal kitabı sayılabilecek Yeraltından Notlar'ın başına iliştirdiği kendi notuydu: "Kahramanın görüşleri yazarın görüşlerini yansıtmak zorunda değildir." Suç ve Ceza da bir insanın varoluşçu "kaygı ve endişeler"den idealizm ve romantizme yükselişini gösteren bir hikaye değil mi? Budala'da ise "iyi insanın bu dünyada çekeceği acıları" göstererek yine "insan trajedisi"ni konu alıyor ve varoluşçuluğa göz kırpıyordu. Ama burada da kahramanın katışıksız iyiliği ve inançlılığı varoluşçuluğun ve nihilizmin karşısına dikilmiş bir kale değil miydi? Ecinniler (ya da Cinler) bize sosyalizm ve nihilizm arasındaki gizli bağı hatırlatır ve yeri geldiğinde onunla apaçık dalga geçer. Tuhaf Bir Adamın Düşü adlı küçük romanı ise insanın "kirlenmesi" ve "kirletmesi" üzerine yazılmış büyüleyici küçük, fantastik bir hikaye... Hepsinde Varoluşçu edebiyatta bulabileceğimiz tat var (hatta hepsinden daha güçlü bir varoluşçuluk panoraması sunarlar bize), ama sonunda Dostoyevski nereye oturuyor? "Tanrı yoksa herşey mubahtır," diyen Dostoyevski mi, yoksa sadece kahramanlarından biri mi? Ve belki de hepsinin sonunda sorulması gereken soru: Bu büyük yazarın adının önüne illa bir -ist yamalamak doğru mu?

 

EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu
Yorum yaz!

<- Son Sayfa :: Sonraki Sayfa ->

Hakkımda

Son Yazılarım

MAHŞER...ÜLKÜ GÖKSU (SETH).. SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15 KAPAK
ALTIN SUYU ÇİÇEĞİ DESTANI'NDAN SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
UNUTULAN YENİÇERİ...SUNAY AKIN...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
İKİMİZİÇOKÖZLEDİM...HÜSEYİN YÜK ...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI 15
DOSTA NAZAR...SERPİL AKKAYA....SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI 15
Dostoyevski ve Felsefe...DİREN YARDIMLI...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
ŞİZOFREN BOZUKLUKLAR...DR.OSMAN KAUR BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
KUANTUM FELSEFESİ VE MUTLULUK...CENGİZ ÖZDER ...SAVAŞ EZGİ YIL:2 SAYI:15
BİR ŞİZOFREN'İN GÜNLÜĞÜNDEN KANAYANLAR...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI 15
DRAMA...HULUSİ GEÇGEL..SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
SUSTUM....TAYİBE ATAY...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
spinoza..KEMAL DÜZ
MODERN TÜRK ŞİİRİ NEREYE?...HAYRİYE ÜNAL...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:
ŞİİR İÇİNDE NOTALAR...ŞEYDA BOSTANCI...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
ŞİZOFRENİK BOZUKLUKLAR...PROF.NEVZAT YÜKSEL...BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
EYLÜL ÜSTÜ AYRILIĞI...EMİNE DENİZ...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
SONBAHAR YAĞMURLARINDA BABAM...CİMCİMEDA..SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
SUSKU....ASLI ŞAHİN...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
SONBAHARDA KÖREBE...GÜVEN TUNÇ...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
ÜŞÜYEN BİR SONBAHAR DEFTERİMDE SARI...KORAY FEYİZ....SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
KANADI KIRIK TURNA...NURİ CAN...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
Uzakları Yakın Et, Gel Artık!....BİLGE TANYUKUK..SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
KIRIK AYNALAR..MÜNİRE DANİŞ....SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
ŞİZOFRENİ...EZEL GÜREL...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15
BAYAN ŞİZOFREN...DUYGU ÖZBEK...SAVAŞ EZGİ BİLİNÇ IŞIĞI YIL:2 SAYI:15

Kategoriler

  • deneme
  • felsefe
  • oyku
  • psikoloji
  • siir
  • tarih
  • Arkadaşlarım

    burcuyalkin